Chemie als motor voor groei van bedrijvigheid

De chemiesector is zeer belangrijk voor Nederland. De sector biedt werk aan ruim 75.000 medewerkers en is goed voor 3% van het Bruto Nationaal Product (indirect zelfs 10%) . Bijna 20% van de totale Nederlandse export komt voor rekening van de chemie. Wereldwijd is Nederland koploper in sectoren als basischemie, voedingsingrediënten, coatings en high-performance-materialen. Het is dan ook geen wonder dat het Innovatieplatform de chemie heeft aangewezen als innovatieprogramma dat versterkt moet worden.

Binnen de sector chemie worden echter grote tekorten op de arbeidsmarkt verwacht. Dat komt onder meer door afnemende belangstelling voor het vak chemie in het onderwijs. Jongeren hebben geen positief beeld van het vak en van de carrièreperspectieven. Dit terwijl de vraag naar chemici juist zal toenemen als gevolg van een toenemende uitstroom door een groeiend aantal gepensioneerden én door groei van de sector.

Er zullen meer mensen voor een studie of baan in de chemie geïnteresseerd moeten raken. Het beeld dat jongeren hebben van chemie moet worden veranderd. Jongeren moeten op een andere manier worden benaderd, onder andere door meer aandacht te besteden aan de context van de lesstof en de belangrijke rol die chemie speelt in vele maatschappelijke kernthema’s. Het onderwijs zal ervoor moeten zorgen dat het beter aansluit bij de veranderende eisen en behoeften van het beroepenveld. Behalve voor onderzoek zijn chemici ook op veel andere plaatsen nodig waar maatschappelijke uitdagingen moeten worden vertaald naar een doelgerichte aanpak. En verder moet het onderwijs ook het ondernemerschap stimuleren, om ervoor te zorgen dat nieuwe kansen worden opgepakt en zo kunnen bijdragen aan de groeidoelstellingen in het Businessplan Chemie.

Doelstellingen
In samenwerking met het ministerie van Economische Zaken en de Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie (VNCI) wordt gekeken welke kansen en perspectieven de sector te bieden heeft aan bètatechnisch talent. Op grond van de analyse van de arbeidsmarkt zijn er voor de Human Capital Agenda de volgende doelstellingen geformuleerd:
- Verhoog de uitstroom van jongeren in de opleidingen chemie op alle niveaus.
- Verbeter de aansluiting tussen onderwijs-arbeidsmarkt. De brede context van de lesstof wordt dan beter gevoed vanuit de praktijk. Jongeren krijgen dan tijdens hun studie een beter beeld van de vraagstelling en de arbeidsmarkt.
- Verbeter het beroepsperspectief van chemici door gecoördineerde maatregelen in de sector. Hierdoor ontstaan meer gevarieerde carrièreperspectieven voor chemici die beter aansluiten bij de verwachtingen van mannen en vrouwen.
- Stimuleer ondernemerschap vanuit het onderwijs. Dit geeft een stevige impuls aan de groei van het aantal startende ondernemers in de chemie, en dus aan de sector in het algemeen.

Human Capital Roadmap
In de Human Capital Roadmap zijn vijf actielijnen op het terrein van onderwijs en arbeidsmarkt beschreven. Door de gekozen maatregelen wordt bijgedragen aan het realiseren van voldoende en juist gekwalificeerde chemici en wordt ondernemerschap gestimuleerd.
De vijf actielijnen zijn:
1. Verbeter het imago van de chemie door de ontwikkeling van doelgroepgericht en innovatief communicatiemateriaal (voorlichting en lespakketten) over de sector chemie; van basisschool tot universiteit.
2. Zorg voor een continue professionalisering van docenten, zodat zij in staat zijn te doceren over de meest actuele ontwikkelingen binnen het vak, en enthousiasme over de chemie en het werken in de chemie uitstralen.
3. Zorg voor een optimale aansluiting en uitwisseling tussen onderwijs en beroepenveld in de chmie door veel mogelijkheden voor uitwisseling te creëren.
4. Vertienvoudig het aantal startende ondernemers in de chemische sector door ondernemerschap te stimuleren, zowel op school als in het bedrijfsleven.
5. Bied werknemers in de chemie continue ontwikkelingsmogelijkheden en interessante loopbaanmogelijkheden. Zij zijn daardoor minder geneigd uit te stromen. Ook de aantrekkelijkheid van de chemie als werkgever neemt dan toe.

In de Human Capital Roadmap zijn de bovengenoemde actielijnen uitgewerkt naar te nemen maatregelen. Per actie is aangegeven wat het knelpunt is, welke acties worden voorgesteld, wat het resultaat van de actie is en bij welke lopende acties kan worden aangesloten.

De Human Capital Roadmap Chemie vindt u hier.